Patella, nke a na-akpọkarị okpu ikpere, bụ ọkpụkpụ sesamoid nke e guzobere n'akwara quadriceps, ọ bụkwa ọkpụkpụ sesamoid kachasị ukwuu n'ahụ. Ọ dị larịị ma dị ka millet, dị n'okpuru akpụkpọ ahụ ma dịkwa mfe mmetụta. Ọkpụkpụ ahụ sara mbara n'elu ma tụọ aka ala, nwere ihu siri ike na azụ dị nro. Ọ nwere ike ịkwaga elu na ala, aka ekpe na aka nri, ma chebe nkwonkwo ikpere. Azụ patella dị nro ma kpuchie ya na cartilage, na-ejikọ na elu patellar nke femur. Ihu ya siri ike, akwara quadriceps na-agafe na ya.
Ọrịa nkwonkwo ikpere bụ ọrịa a na-ahụkarị. N'oge gara aga, ọrịa a na-adịkarị n'etiti ndị agadi na ndị agadi. Ugbu a, ebe egwuregwu na ahụ ike na-ewu ewu, ọrịa a na-enwekwa oke ọnụọgụgụ ndị ntorobịa.
I. Gịnị bụ ezi ihe na ihe kpatara chondromalacia patella?
Chondromalacia patellae (CMP) bụ ọrịa ogbu na nkwonkwo patellofemoral nke na-akpata mmebi na-adịghị ala ala na elu cartilage patellar, nke na-akpata mbufụt cartilage, mgbawa, mgbawa, mbuze, na ịwụfu. N'ikpeazụ, cartilage femoral condyle nke ọzọ na-enwetakwa otu mgbanwe ọrịa ahụ. Ihe CMP pụtara bụ: enwere mgbanwe ọrịa nke patellar cartilage dị nro, n'otu oge ahụ, enwere ihe mgbaàmà na ihe ịrịba ama dịka mgbu patellar, ụda esemokwu patellar, na atrophy quadriceps.
Ebe ọ bụ na akwara akwara enweghị akwara dị n'ime, usoro ihe mgbu nke chondromalacia na-akpata ka edoghị anya. CMP bụ nsonaazụ nke mmetụta dị iche iche nke ọtụtụ ihe. Ihe dị iche iche na-akpata mgbanwe na nrụgide nkwonkwo patellofemoral bụ ihe ndị sitere n'èzí, ebe mmeghachi omume autoimmune, dystrophy cartilage, na mgbanwe na nrụgide intraosseous bụ ihe ndị dị n'ime na-akpata chondromalacia patellae.
II. Ihe kacha pụta ìhè na chondromalacia patellae bụ mgbanwe ndị a na-ahụ maka ọrịa. Ya mere, site n'echiche nke mgbanwe ndị a na-ahụ maka ọrịa, kedu ka esi ahọpụta chondromalacia patellae?
Insall kọwara usoro anọ nke ọrịa CMP: ọkwa nke mbụ bụ nro nke cartilage nke edema kpatara, ọkwa nke abụọ bụ n'ihi mgbawa n'ebe ahụ dị nro, ọkwa nke atọ bụ nkewa nke cartilage articular; ọkwa nke anọ na-ezo aka na mgbanwe ndị na-emebi emebi nke osteoarthritis na ikpughe ọkpụkpụ subchondral n'elu akwara.
Sistemụ nhazi Outerbridge bara uru nke ukwuu maka inyocha mmerụ ahụ akwara patellar articular cartilage site na iji anya kpọmkwem ma ọ bụ arthroscopy. Sistemụ nhazi Outerbridge bụ dịka ndị a:
Ọkwa nke Mbụ: Naanị akwara nkwonkwo ka a na-eme ka ọ dị nro (nke na-eme ka akwara nkwonkwo dị nro). Nke a na-achọkarị nzaghachi aka site na iji ihe nyocha ma ọ bụ ngwa ọzọ iji nyochaa.
Ọkwa nke Abụọ: Nrụpụta nke akụkụ ọkpụrụkpụ nke na-agaghị agafe 1.3 cm (0.5 in) na dayameta ma ọ bụ ruo ọkpụkpụ subchondral.
Ọkwa nke Atọ: Ndapụta nke cartilage karịrị 1.3 cm (1/2 inch) na dayameta ma gbasaa ruo n'ọkpụkpụ subchondral.
Ọkwa nke Anọ: Mkpughe ọkpụkpụ subchondral.
III. Ma ọrịa ahụ ma nhazi ọkwa na-egosipụta isi ihe dị na chondromalacia patella. Yabụ kedu ihe mgbaàmà na ule kacha pụta ìhè maka ịchọpụta chondromalacia patella?
Nchọpụta a dabere na ihe mgbu dị n'azụ patella, nke ule patellar grinding na ule squat otu ụkwụ na-akpata. E kwesịrị ilekwasị anya n'ịmata ma enwere mmerụ ahụ meniscus jikọtara ọnụ na ọrịa ogbu na nkwonkwo. Agbanyeghị, enweghị njikọ dị n'etiti oke nke patellar chondromalacia na mgbaàmà ahụike nke ọrịa mgbu ikpere aka. MRI bụ ụzọ nchọpụta ziri ezi karịa.
Ihe mgbaàmà kachasị bụ mgbu dị nro n'azụ patella na n'ime ikpere, nke na-aka njọ mgbe ị gbasịrị mbọ ma ọ bụ rịgoro ma ọ bụ rịdata steepụ.
Nnyocha anụ ahụ na-egosi nro doro anya na patella, peripatella, patellar margin na posterior patella, nke nwere ike iso ya na mgbu patellar slipping na ụda esemokwu patellar. Enwere ike inwe effusion nkwonkwo na quadriceps atrophy. N'ọnọdụ ndị siri ike, mgbanwe ikpere na ịgbatị ya pere mpe, onye ọrịa enweghịkwa ike iguzo n'otu ụkwụ. N'oge ule nrụgide patellar, enwere nnukwu ihe mgbu n'azụ patella, nke na-egosi mmebi nke patellar articular cartilage, nke dị mkpa maka nchọpụta. Nnwale ụjọ na-abụkarị nke dị mma, ule squat na-adịkwa mma. Mgbe ikpere na-agbanwe site na 20° ruo 30°, ọ bụrụ na oke mmegharị ime na mpụga nke patella gafere 1/4 nke dayameta transverse nke patella, ọ na-egosi patellar subluxation. Ịtụ akụkụ Q nke mgbanwe ikpere 90° nwere ike igosi ụzọ mmegharị patellar na-adịghị mma.
Nnyocha enyemaka kacha mma bụ MRI, nke ejirila nwayọọ nwayọọ dochie arthroscopy ma ghọọ ụzọ CMP na-anaghị emerụ ahụ ma dịkwa irè. Nnyocha onyonyo na-elekwasị anya na paramita ndị a: elu patellar (Caton index, PH), akụkụ oghere femoral trochlear (FTA), oke elu nke femoral trochlear (SLFR), akụkụ dabara adaba (PCA), akụkụ tilt patellar (PTA), nke PH, PCA, na PTA bụ paramita nkwonkwo ikpere a pụrụ ịtụkwasị obi maka nchọpụta enyemaka nke CMP mbụ.
E jiri X-ray na MRI tụọ elu patellar (Caton index, PH): a. Axial X-ray n'ọnọdụ guzosiri ike na-ebu ibu yana ikpere na-agbanwe agbanwe na 30°, b. MRI n'ọnọdụ yana ikpere na-agbanwe agbanwe na 30°. L1 bụ akụkụ nkwụsịtụ patellar, nke bụ anya site na ebe kachasị ala nke elu nkwonkwo patellofemoral ruo n'akụkụ elu nke ihu nke tibial plateau contour, L2 bụ ogologo nke elu nkwonkwo patellofemoral, na Caton index = L1/L2.
E jiri X-ray na MRI tụọ akụkụ oghere trochlear femoral na akụkụ dabara adaba (PCA): a. X-ray Axial nke nwere ikpere na-agbanwe agbanwe na 30° n'ọnọdụ guzoro ibu; b. MRI nke nwere ikpere na-agbanwe agbanwe na 30°. Akụkụ oghere trochlear femoral nwere ahịrị abụọ, ya bụ isi ihe A nke ala nke oghere trochlear femoral, isi ihe C kachasị elu nke elu akwara trochlear medial, na isi ihe B kachasị elu nke elu akwara trochlear lateral. ∠BAC bụ akụkụ oghere trochlear femoral. E sere akụkụ oghere trochlear femoral na onyonyo axial nke patella, wee dọpụta bisector AD nke ∠BAC. Mgbe ahụ, e sere ahịrị kwụ ọtọ AE site na isi ihe A nke oghere trochlear femoral dị ka mmalite site na isi ihe E kachasị ala nke etiti patellar. Akụkụ dị n'etiti ahịrị kwụ ọtọ AD na AE (∠DAE) bụ akụkụ dabara adaba nke patellar.
E jiri X-ray na MRI tụọ akụkụ ntụgharị patellar (PTA): a. X-ray Axial n'ọnọdụ guzosiri ike na-ebu ibu yana ikpere na-agbanwe agbanwe na 30°, b. MRI n'ọnọdụ yana ikpere na-agbanwe agbanwe na 30°. Akụkụ ntụgharị patellar bụ akụkụ dị n'etiti ahịrị na-ejikọ isi ihe kachasị elu nke condyles femoral medial na lateral na axis transverse nke patella, ya bụ ∠ABC.
Ọ na-esiri ike ịchọpụta CMP n'oge mmalite ya ruo mgbe ọ ga-apụta ìhè, mgbe nnukwu mfu cartilage, mfu nke oghere nkwonkwo, na mgbanwe cystic nke ọkpụkpụ subchondral metụtara ya na mgbanwe cystic pụtara ìhè. Arthroscopy nwere ike nweta nchọpụta a pụrụ ịdabere na ya n'ihi na ọ na-enye ọmarịcha anya nke nkwonkwo patellofemoral; agbanyeghị, enweghị njikọ doro anya n'etiti oke chondromalacia patellar na ogo nke mgbaàmà. Ya mere, ihe mgbaàmà ndị a ekwesịghị ịbụ ihe ngosi maka arthroscopy. Na mgbakwunye, arthrography, dị ka ụzọ nchọpụta mwakpo na usoro, na-ejikarị eme ihe naanị n'oge ọrịa ahụ dị elu. MRI bụ ụzọ nchọpụta na-abụghị ịwa ahụ nke na-ekwe nkwa ikike pụrụ iche iji chọpụta mmerụ ahụ cartilage yana mmebi dị n'ime cartilage tupu anya gba ọtọ ahụ mfu cartilage.
IV. Chondromalacia patellae nwere ike ịgbanwe agbanwe ma ọ bụ nwee ike ịga n'ihu na patellofemoral arthritis. A ga-enye ọgwụgwọ dị irè ozugbo n'oge mmalite nke ọrịa ahụ. Yabụ, gịnị ka ọgwụgwọ nchekwa gụnyere?
A na-ekwere na n'oge mbụ (site na nke mbụ ruo nke abụọ), cartilage patellar ka nwere ike ịrụzi, a ga-emekwa ọgwụgwọ dị irè na-abụghị ịwa ahụ. Nke a gụnyerekarị mmachi ọrụ ma ọ bụ izu ike, yana iji ọgwụ mgbochi mkpali na-abụghị steroidal mgbe ọ dị mkpa. Na mgbakwunye, a ga-agba ndị ọrịa ume ka ha na-eme mmega ahụ n'okpuru nlekọta nke onye na-agwọ ọrịa anụ ahụ iji mee ka akwara quadriceps sie ike ma mee ka nkwonkwo ikpere sie ike.
Ọ dị mkpa ịmara na n'oge a na-emechi ihe mgbochi ikpere ma ọ bụ nkwonkwo ikpere, a na-eyikarị ihe nkwado ikpere ma ọ bụ nkwonkwo ikpere, a na-ezerekwa itinye plasta dịka o kwere mee, n'ihi na ọ nwere ike ibute mmerụ ahụ nke cartilage akwara ngwa ngwa; ọ bụ ezie na ọgwụgwọ mgbochi nwere ike ibelata mgbaàmà, ekwesighi iji ma ọ bụ jiri homonụ mee ihe n'ụzọ dị ntakịrị, n'ihi na ha na-egbochi mmepụta nke glycoproteins na collagen ma na-emetụta ndozi nke cartilage; mgbe ọzịza na ihe mgbu nkwonkwo na-aka njọ na mberede, enwere ike itinye ihe mkpuchi ice, enwere ike itinye ọgwụgwọ anụ ahụ na ihe mkpuchi ọkụ mgbe awa 48 gachara.
V. N'ime ndị ọrịa nọ n'ọkwa ikpeazụ, ikike idozi cartilage akwara adịghị mma, yabụ ọgwụgwọ na-adịghị echekwa echiche anaghị arụ ọrụ nke ọma, a na-achọkwa ọgwụgwọ ịwa ahụ. Gịnị ka ọgwụgwọ ịwa ahụ gụnyere?
Ihe ngosi maka ịwa ahụ gụnyere: mgbe ọnwa ole na ole nke ọgwụgwọ siri ike, mgbu patellar ka dị; ọ bụrụ na enwere nkwarụ sitere n'ọmụmụ ma ọ bụ enwetara, enwere ike ịtụle ọgwụgwọ ịwa ahụ. Ọ bụrụ na mmebi cartilage Outerbridge III-IV emee, enweghị ike ijupụta ntụpọ ahụ na cartilage articular n'ezie. N'oge a, naanị ịkpụcha ebe mmebi cartilage site na ibu oke ogologo oge enweghị ike igbochi usoro nke mmebi elu articular.
Usoro ịwa ahụ gụnyere:
(1) Ịwa ahụ arthroscopic bụ otu n'ime ụzọ dị irè isi chọpụta ma gwọọ chondromalacia patella. Ọ nwere ike ịhụ mgbanwe ndị dị na elu cartilage ozugbo n'okpuru microscope. N'ọnọdụ ndị dị nro, enwere ike ịkpụcha obere ọnya mbuze na cartilage patellar iji kwalite ndozi.
(2) elu condyle nke dị n'akụkụ femoral; (3) mwepụ nke patellar cartilage. A na-awa ahụ a maka ndị ọrịa nwere obere mmebi cartilage iji kwalite ndozi cartilage; (4) a na-awa ahụ patellar maka ndị ọrịa nwere nnukwu mmebi na elu patellar cartilage.
Oge ozi: Nọvemba-15-2024
